vrijdag, september 4th, 2026 | Geplaatst in: nieuws |
Reacties uitgeschakeld voor Start inschrijving marathon
De website van de Alblasserwaard 750 Marathon staat live!
Op 20 maart 2027 gaat de marathon van start, dwars door de Alblasserwaard. Een bijzondere sportieve belevenis in het jaar waarin we 750 jaar Alblasserwaard vieren.
Vanaf zaterdag 5 september om 8.00 uur is het mogelijk om je in te schrijven. Er is plaats voor maximaal 2.500 deelnemers.
Op www.marathon750.nl kun je je inschrijven en vind je alle informatie over de route, deelname en praktische zaken.
Klaar voor 42,195 kilometer door 750 jaar landschap en geschiedenis? Dan zien we je graag aan de start!
dinsdag, mei 5th, 2026 | Geplaatst in: blog, reeks waterstaat hg |
Reacties uitgeschakeld voor 1852: EEN NIEUWE DIJK IN HARDINXVELD
Dick de Jong uit: reeks over de waterstaat in Hardinxveld-Giessendam
In 1852 werd in het westelijk deel van Hardinxveld een nieuwe dijk aangelegd. Deze liep van waar nu de kruising van deze straat met de Talmastraat is (ongeveer 300 m boven dijkpaal 39) tot aan een keersluis ter hoogte van Restaurant Kampanje (dijkpaal 43 in Buitendams). De dijk kwam dus geheel op Hardinxvelds grondgebied te liggen. De keer-sluis was nodig om de Giessen bevaarbaar te houden voor de scheepvaart. In de volks-mond heette deze dijk ‘het dijksie’. Deze dijk moest het centrum van het dorp beveiligen tegen hoge vloeden. Dit gebeurde door bij hoog water de keersluis tussen Buitendams en de Peulen te sluiten. De reden van de aanleg van deze nieuwe dijk moet worden gezocht in de noodzaak tot het verhogen van de rivierdijken. Dit zou voor de bewoners van de centra van Hardinx-veld en van Giessendam grote gevolgen hebben. Bij veel regenval zou het water vanaf de verhoogde dijk de daaraan gebouwde woningen en winkels instromen. Ook moesten de stoepen ter plaatse verdwijnen en alle toegangsdeuren zouden moeten worden ver-hoogd. Dat zou heel veel trammelant geven.
Kaart van rond 1900. De nieuwe dijk loopt in het midden van rechts (de Peulenstraat) naar Links (de keersluis).
De keersluis, met op de voorgrond het zwembad. Ter hoogte van dit zwembad ligt nu de Hagibrug. Foto dateert van rond 1910.
Een door de burgerij ingestelde Commissie van Belanghebbenden ging op zoek naar een alternatief. Samen met een Commissie van Voorvallende Zaken vanuit het Hoogheemraadschap kwam men op het idee van de aanleg van een extra dijk. Daarmee werd voorkomen dat de oude bestaande dijk een probleemgebied werd, want verhoging daarvan kon achterwege blijven. Die aanleg gebeurde door en voor rekening van het Hoogheemraadschap. De aanwonende belanghebbenden moesten als tegenprestatie wel de gronden waar de nieuwe dijk kwam te lopen alsmede de hiervoor benodigde grondmaterialen kosteloos ter beschikking stellen. Daarnaast dienden zij gezamenlijk gedurende een periode van vijf jaar jaarlijks een bedrag van 3.850 gulden betalen voor de aanleg en het onderhoud van de achter Buitendams te maken keersluis.
De functie van deze nieuwe dijk kwam in 1940 te vervallen nadat in de oorlogsjaren rijks-weg 15 (nu A15) werd aangelegd en in dat jaar opengesteld voor het verkeer. Deze snel-weg liep over een nieuw aangelegde dijk die het hele Peulengebied afsloot van de rivier de Merwede en dus ook hoge watervloeden tegenhield. In de rijksweg werd een sluis aangelegd zodat schepen de Giessen op konden varen. In 1948 werd het eerste stuk van de dijk afgegraven om de grond elders te gebruiken. In 1953 is de rest van de dijk afgegraven en is de vrijkomende grond gebruikt om de bij de watersnood ontstane gaten in de dijk in Sliedrecht en Papendrecht te dichten. Wat niet nodig was bleef als een grote hoop grond ter plaatse achter en werd decennia later ver-plaatst naar de rotonde tegen Sliedrecht.
dinsdag, mei 5th, 2026 | Geplaatst in: blog, reeks waterstaat hg |
Reacties uitgeschakeld voor Dijkdoorbraken en wielen
Dick de Jong uit: reeks over de waterstaat in Hardinxveld-Giessendam
Tenminste 33 keer heeft de Alblasserwaard te lijden gehad van een overstroming. Vele malen meer was er sprake van een dreigende watersnood, maar had de bevolking geluk en hield de dijk het water tegen. De laatste keer dat deze dreiging echt serieus bleek, was in 1995. Alle inwoners van Boven-Hardinxveld moesten toen worden geëvacueerd. De aanleiding was een heel hoge rivierwaterstand door een grote hoeveelheid smeltwater, dat als opperwater onder andere bij de Avelingen tegen de Nieuwe Wolpherensedijk bonkte.
Militairen brengen een ijsdam tot ontploffing
Op deze tekening van het Biesboschgebied zijn zalmsteken ingetekend, waaruit blijkt hoe groot die konden
Een overstroming had vaak ook een andere oorzaak, die het dorp door de ligging aan de Merwede tot risicofactor maakte. Zo konden zware stormen het water hoog opstuwen. Op die manier ontstond in 1385 de Wiel achter de Peulenstraat. Het water werd door een zuidwesterstorm in de hoek tussen Buitendams en de Peulenstraat geblazen, kon niet meer weg en veroorzaakte een dijkdoorbraak.
Andere veel vaker voorkomende oorzaken waren ijsdammen. Het smeltwater uit de Alpen voerde zand en grond mee, maar ook takken, stukken hout en meer ongerief. De rivier langs Hardinxveld was al eeuwen de werkplek van riviervissers uit dat dorp. Ze bevoeren de rivier van Woudrichem tot Hellevoetsluis. Talloze mannen uit vooral Boven-Hardinxveld trokken er voor een goede vangst op uit. En daarbij werd van alles bedacht om de vis te vangen. Een van de manieren was het neerzetten van zalmsteken. Vanaf de zijkant tot bijna het midden van de rivier werd een van wilgenhout gebreid hord neergezet. Haaks op de stroming.
Tekening waarop het Kromme Gat te zien is, evenals e in de rivier ontstane zandbanken.
Aan dat hord werden zijhorden geplaatst en daaraan hing men fuiken. De vissen die de rivier opzwommen werden gehinderd door de steek en begonnen erlangs te zwemmen om erom heen te komen. Uiteindelijk kwamen ze dan veelal terecht in een van de fuiken. Na enkele jaren waren de steken versleten en maakte men nieuwe. Restanten van de oude bleven in de rivierbodem staan. Daarachter hoopten zich de aanstromende sedimenten op en zo vormden zich door steeds meer aangevoerd zand en grind zandbanken. Weer daarachter stapelde de takken en stukken hout zich op. En als dan met de dooi ijsschotsen met het water werden meegevoerd, bleven die daarachter hangen. Dat konden ijsdammen worden van grote breedte en hoogte. De schotsen kwamen tegen en op elkaar te liggen en er was dan sprake van kruiend ijs. De daardoor ontstane dammen konden op hun beurt de doorstroming van het rivierwater naar de zee in de weg staan, waardoor het dijklichaam in de buurt de druk niet langer aankon en het begaf.
Op elkaar geschoven ijsschotsen vormen een ijsdam.
Wiel in Boven-Hardinxveld.
Tenslotte moet hier nog de oorzaak van door mensen uitgevoerde inundatie worden genoemd. Uit oogpunt van verdediging of juist oorlogvoering werden er in tijden van oorlog of anderszins nogal eens dijken doelbewust doorgestoken, om zo de vijand te verjagen. Bij een dijkdoorbraak ontstaat vaak een wiel. Het water loopt met grote kracht over en door de dijk en voert hiermee een grote hoeveelheid modder, zand en grind mee naar het binnengebied. Dat kolkt door het ontstane gat naar beneden waarbij een diepe put ontstaat, een wiel. De wielen in Boven-Hardinxveld zijn op die manier ontstaan, in de 17e en de 18e eeuw. De meesten wielen konden worden binnen gedijkt, waarbij er op de plek van de oude dijk een nieuwe dijk werd aangelegd. Bij Het Kromme Gat was dat niet mogelijk en dijkte men de Wiel buiten
maandag, april 20th, 2026 | Geplaatst in: blog, reeks waterstaat hg |
Reacties uitgeschakeld voor DE AFWATERING VAN HARDINXVELD EN GIESSENDAM
Dick de Jong uit: reeks over de waterstaat in Hardinxveld-Giessendam
OVERTOLLIG WATER Al direct na de ontginning van de Alblasserwaard kreeg de afvoer van overtollig water aandacht. Dat gold niet minder voor de aan de Merwede gelegen dijkdorpen Hardinxveld en Giessendam, Dat moest wel, want de in cultuur gebrachte grond moest ‘rendabel’ worden. Het zware werk van de ontginning was uitgevoerd om op die plek voedsel te kunnen verbouwen. Het water dat weg moest kwam van drie ‘kanten’. Enerzijds als regenwater, anderzijds als grondwater door de dalende veenbodem en ten derde door overstromingen van de dijken rond het gebied.
WATERSTAND Binnen de polders groeven de pioniers van eertijds tussen de kavels sloten en binnen de kavels kwamen greppels. Die waren erop gericht het water van ‘binnen’ naar ‘buiten’ te verplaatsen. Door hierbij hoogte-verschillen te benutten liep het water naar een bepaalde kant. Doordat het waterpeil in de rivieren die de Alblasserwaard omringen steeds hoger kwam te staan, ontstonden er moeilijkheden en was een natuurlijk verloop van het water veelal niet – meer – mogelijk. Ook in die tijd speelde al een klimaatprobleem. Bovendien was er van 1130 tot half 14e eeuw sprake van regelmatig binnenstromend zeewater in de kustgebieden. Dit was er medeoorzaak van dat de afwatering rond 1365 van zowel de Alblas als de Giessen naar Kinderdijk werd verplaatst.
MOLENS IN DE PEULEN Daarnaast werden voor de gebieden die op de Giessen afwaterden in 1570 in Hardinxveld vijf boezemmolens gebouwd. Deze molens stonden rond de plek waar nu De Bron is gevestigd. Het gaat hierbij om een bergboezem, waar het af te voeren water tijdelijk werd opgeslagen en als het waterpeil in de rivier hiervoor een gunstige hoogte had alsnog kon worden geloosd. Hiervoor werden stukken land met rondom kades gemaakt waar het te eniger tijd af te voeren water tijdelijk kon worden ‘geborgen’. Ook werd een molenvliet aangelegd, tussen ‘de hoogendijk’ (nabij Steenenhoek) en de Sliedrechtse hoek, waardoor de vliet het hele Peulengebied omvatte.
Middeleeuwse molen
OORLOG EN GEZAG Op dat moment had ons land te kampen met de Tachtigjarige Oorlog. Uit de bij de bouw van de molens voorafgaande verklaringen door schout en schepenen van Hardinxveld blijkt dat ook, want er wordt gesproken van ‘in ’t begin der Nederlandse beroerten’. Men had in die tijd nadrukkelijk last van oorlogsvoeringen en doortrekkende legereenheden. Twee jaar later, in 1572, werd het klooster in Brandwijk in brand geschoten. Hier komt nog bij dat de gezaghebbende heren van Hardinxveld wat moeite hadden met de molens op hun terrein, omdat dit ongewild toch kosten met zich meebracht.
Kaart van de omgeving van de vijf molens in Hardinxveld (1570-1580).
HET WERKTE NIET Al gauw bleek dat het geheel niet naar behoren functioneerde. Het rivierwater was telkens te hoog om een goede lozing te kunnen realiseren. De met grote regelmaat ontstane zandplaten in de rivier speelde hierbij ook een rol in negatieve zin, omdat daardoor de stroming van naar zee teruglopend water werd belemmerd. Daarom werd al tien jaar na de bouw, in 1580, besloten tot verkoop van de molens. Ze werden uiteindelijk gesloopt en de gronden waar de boezems waren gelegen werden in aansluiting op de directe omgeving percelen griendland.
OVERWAARD Het valt hierbij op dat het gaat om de afwatering van de gebieden rondom de Giessen. Feitelijk grofweg dus de Overwaard. De thans in voorbereiding zijnde nieuwe uitwatering van dit Overwaardgebied is weer gepland in Hardinxveld, waar naast het mr. dr. G. Kolffgemaal een nieuw gemaal gaat komen, dat onafhankelijk van de buitenwaterstand zal kunnen lozen. De gedachte om vanuit Gorcum een afwateringskanaal te graven wordt al in 1461 genoemd. Het werd uiteindelijk in 1818 gerealiseerd.
De wetering in Neder-Hardinxveld.
Scheprad van de Tiendwegmolen.
POLDERS Dat Hardinxveld en Giessendam van oudsher uit poldergebieden bestaan is bekend. Het water werd via greppels en sloten afgevoerd naar molenvlieten, die het water naar elders brachten. Voor Boven-Hardinxveld was er de Molenvliet die net ten oosten van het Kanaal van Steenenhoek noordwaarts liep en waar van alle kanten via sloten het water in terechtkwam. In het westelijke deel van de nieuwbouw in Boven-Hardinxveld zijn hiervan nog meerdere restanten te zien. De afwatering van de pol-der Neder-Hardinxveld verliep via de sloten ook naar diezelfde Spindermolen. De vele op de Parallelweg aanwezige brugjes zijn hier nog stille getuigen van.
GIESSENDAM Giessendam waterde buitendijks af op de Giessen en op een uitloper daarvan, die eindigt in de Karnemelksloot. Dit zijn nog overgebleven restanten van de oorspronkelijke rivierdelta. Voor het binnendijks lopende gedeelte van Giessendam heeft de Tiendwegmolen een belangrijke taak. Vandaar wordt het water via een molenvliet doorgevoerd naar Bleskensgraaf om vervolgens in Kinderdijk op de rivier te worden geloosd.
Illustraties Archief Dick de Jong Hedendaagse foto’s Evert van Lopik
vrijdag, maart 20th, 2026 | Geplaatst in: blog |
Reacties uitgeschakeld voor DE LAGE EN DE HOGE BOEZEM VAN KINDERDIJK
Dick de Jong
De Alblasserwaard vormt een uitgestrekt veengebied dat tussen 1000 en 1260 is ontgonnen. De waterlozing ervan was geregeld met de aanleg van kaden en het graven van weteringen. Door de afvoer van water daalde de bodem flink en daardoor nam de wateroverlast toe. Het in de 13e eeuw opgerichte hoogheemraadschap liet in het oosten een dijk aanleggen en hield zich verder vooral bezig met het onderhoud van de buitendijk, de tot rivierdijken uitgegroeide kades van weleer.
De overlast door het binnenwater werd aangepakt met de aanleg van twee grote boezemwateren. Een boezem is een waterstelsel voor het tijdelijk opvangen van overtollig water dat op enig moment niet direct op het buitenwater kan worden afgevoerd.
In 1365 groef men de eerste grote boezem, genaamd het Achterwaterschap van de Overwaard. In 1371 volgde de aanleg van een soortgelijke boezem voor de Nederwaard. Beide boezems voeren het water naar het westen van de Alblasserwaard, bij Elshout, nu bekend onder de naam Kinderdijk. Hier wordt het water via twee sluizen op de Lek geloosd. Op drie kilometer daarvoor komen beide weteringen of boezems bij elkaar en lopen vandaar gebroederlijk naar de Lekdijk.
woensdag, oktober 22nd, 2025 | Geplaatst in: nieuws |
Reacties uitgeschakeld voor Terugblik op derde bijeenkomst
Maandag 20 oktober vond de derde plenaire bijeenkomst van Alblasserwaard 750 plaats in het Noorderhuis in Noordeloos. Voorafgaand aan deze avond konden tot 1 oktober projecten worden ingediend en dat leverde meer dan 50 plannen en initiatieven op!
Na de inspiratieavond op 31 maart en de thema-avond op 26 mei, stond deze bijeenkomst in het teken van de verdere uitwerking van de projecten: de indeling naar uitvoering en de plaatsing op de gezamenlijke tijdlijn richting 2027.
We kijken met een goed gevoel terug op een goed bezochte en inspirerende avond. De betrokkenheid en het enthousiasme waren duidelijk voelbaar. De bijeenkomst liet opnieuw zien hoeveel energie er in de regio leeft om van 2027 een bijzonder jubileumjaar te maken.
Samen verder aan de slag
De komende weken werken deelnemers en bestuur verder aan het versterken en verfijnen en verrijken van de plannen.
dinsdag, mei 27th, 2025 | Geplaatst in: nieuws |
Reacties uitgeschakeld voor Verslag 26 mei – Aanmelden van een project
Op maandagavond 26 mei kwamen ruim 50 betrokken inwoners, verenigingen en organisaties samen in Ottoland voor de tweede bijeenkomst rondom 750 jaar Alblasserwaard. Na een eerdere inspiratiesessie op 31 maart, waarin meer dan 130 ideeën zijn opgehaald, stond deze avond in het teken van de volgende stap: samen bouwen aan een concreet programma.
De deelnemers gingen in zes themagroepen aan de slag:
Erfgoed en geschiedenis
Natuur, landschap en routes
Kunst en cultuur
Toekomst
Educatie
Sport
In elke groep werd gesproken over het samenvoegen van ideeën, hoe activiteiten georganiseerd kunnen worden en welke samenwerkingen daarvoor nodig zijn. Ook werd geïnventariseerd wie actief mee wil werken aan de uitwerking.
Aanmelden project
Wil jij ook een bijdrage leveren aan het programma in 2027? Dat kan! Projectvoorstellen kunnen worden aangemeld via het projectformulier, dat uiterlijk 1 oktober 2025 moet worden ingeleverd.
vrijdag, mei 2nd, 2025 | Geplaatst in: blog |
Reacties uitgeschakeld voor De Diefdijk
Al ruim 750 jaar is er een waterbestuur in het rivierengebied. Ons erfgoed vind je overal: de dijken, de gemalen, de sloten. Toen de Diefdijk in 2021 onderdeel werd van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies, was de militaire functie al twee eeuwen oud. En de dijk zelf nog veel ouder. Al in 1284 werd de Diefdijk gebouwd tussen de Lek en de Linge.
donderdag, mei 1st, 2025 | Geplaatst in: blog |
Reacties uitgeschakeld voor Dijkdoorbraken en overstromingen
In de Alblasserwaard heeft water altijd een bepalende rol gespeeld. Dat water heeft zelfs het huidige landschap doen ontstaan. In het hele gebied is eigenlijk geen enkele plek waar geen water of herinnering daaraan te bekennen is. Onderstaand een kroniek van dijkdoorbraken, overstromingen en belangrijke waterdreigingen in de Alblasserwaard – en de Vijfherenlanden – die het gebied gedurende vele eeuwen hebben geteisterd en beïnvloed.
13e eeuw
31 maart 1277: Graaf Floris V van Holland, de ambachtsheren van de Alblasserwaard en de heren van Langerak, Herlaar, Noordeloos en Arkel besluiten tot gezamenlijk onderhoud van de bedijking van het gebied en aanleg van de Zouwendijk tussen Ameide en Hoogblokland.
Schade door overstromingen in 1280, 1281, 1282 en 1284.
1288: door een grote zeevloed verdrinkt onder andere Zuid-Holland.
14e eeuw
Maart 1318: stormvloed in Zuidwest Nederland, ook de Alblasserwaard.
Dijkbreuken langs de Merwede in 1321: west Alblasserwaard overstroomt.
Kerstnachtstorm 1330: de dijken bij Sliedrecht en Oud-Alblas breken door.
Stormvloed op 2 februari 1373: stroombaan van de Noord verschuift.
Begin 1374 lijdt de Alblasserwaard door hoog opperwater.
In oktober 1374 is er sprake van een stormvloed.
Winter 1374/75: Alblasserwaard staat onder water.
1385 harde zuiderstorm: dijkbreuk Merwededijk in Hardinxveld nabij de dam in de Giessen; de wiel in de Peulenstraat ontstaat.
15e eeuw
Vóór 1413 doorbraken in de Diefdijk en de Lingedijk.
In de 15e eeuw: wipmolen verschijnt om Alblasserwaard droog te malen.
In 1421 delen Alblasserwaard staan blank. Door Sint Elisabethsvloed verdrinkt de Grote Waard en 28 nederzettingen of dorpen verdwijnen.
Zomer 1427: Land van Arkel en oost Alblasserwaard staan onder water.
Op 10 april 1446 breekt de dijk door wegens hoog opperwater.
21 oktober 1468 is er een stormvloed, waarbij veel vee verdrinkt.
Op 1 november 1470: de eerste Allerheiligenvloed.
Ursulavloed (20 oktober 1486): dijkdoorbraken onder andere te Sliedrecht.
Alblasserwaard is in zomer en herfst van 1483 veel last van hoog water.
16 februari 1496 dijkdoorbraak bij Hagestein door opperwater.
Op Sint-Pontianusavond 1497: de Diefdijk breekt door.
16e eeuw
Vermoedelijk een dijkdoorbraak in 1509.
Gelderse strooptochten teisteren in 1512 de deels overstroomde en vervolgens bevroren Alblasserwaard.
1514: sterke wateropstuwing; de westelijke Alblasserwaard loopt onder.
1515: dijkdoorbraak te Sliedrecht.
13 februari 1521: opperwatervloed in de Alblasserwaard.
1522 inundatie van de Lekdijk en later ook Diefdijk. Na Driekoningen door vorst en sneeuw massa’s vis in de Linge, de Zederik en de Giessen.
8 februari 1526: door noodweer waaien in de Alblasserwaard huizen, schuren, molens en bomen om. Ook worden veel dijken beschadigd.
5 november 1530 hevige storm waardoor zeven dijkbreuken bij Lekkerland en Papendrecht.
In 1532 lijdt het vasteland van Holland grote schade tijdens een vier dagen durende storm. Dijkbreuk bij Papendrecht: de tweede Allerheiligenvloed.
Natte zomer van 1533: door aanhoudende regen loopt veel land onder water en bederft alle hooi.
Door wind en regen in herfst van 1538 mislukt de haveroogst (september).
Winter 1538/39 zowel weg als ijs niet te belopen, door ‘aventuerlike’ vorst.
December 1539: onstuimig; in Alblasserwaard veel windstoten en onweer.
1542: daags na Sint Agnieten (22 januari) bereikt het water de Diefdijk.
Op 20 september 1542 breekt de dijk bij Dalem.
Hoornaar 1551 geklaag over een nat jaar en veel hoog opperwater.
Van 14 op 15 februari 1552 overstroming Merwededijk: Pontianusvloed.
Op 14 november 1552, overstroming door stormvloed in Alblasserwaard.
22 maart 1558 Diefdijk bezwijkt op drie plaatsen.
22 maart 1565: opperwatervloed, waardoor de Diefdijk doorbreekt.
Dreigende ‘ijskaringen’ (kruiend ijs) in de Lek bij Ameide in januari 1570.
1570: derde Allerheiligenstormvloed met dijkdoorbraken in de Diefdijk, bij het Nanengat en in de Elshout.
In februari 1571 breken de Diefdijk en de Lingedijken. Na drie maanden is er opnieuw een overstroomd (door opperwater). Wiel van Bassa te Schoonrewoerd ontstaat.
Breuk in de Diefdijk in februari 1572. Het nog natte gebied komt weer onder water te staan.
11 januari 1573: ijsdam in de Lek (Lexmond en Ameide). Doorbraken op 14 februari bij Jaarsveld en Ameide. Later ook Lingedijk en Diefdijk. Door oorlogssituatie kunnen gaten niet worden gedicht en blijft het water enkele jaren op het land staan.
In 1574: mislukte onderhandelingen tussen Spanje en prinsgezinden, waardoor er schermutselingen zijn in de Alblasserwaard. De Spaanse landvoogd laat veel dijken doorsteken; ook Merwededijk ‘aenden Bout’. In de herfst staat bijna heel Zuid-Holland blank.
Op 13 augustus 1575 nemen de Spanjaarden Schoonhoven in. De dijken worden opnieuw doorgestoken.
In 1580 als in 1581 dreigt er weer gevaar. Na geruchten over militaire invallen komt op de Hardinxveldse dijk een noodklok. In Hardinxveld, Giessendam, Sliedrecht en Papendrecht worden wachthuizen opgericht.
Najaar van 1582 stormvloed waarbij de dijk ernstig beschadigd raakt.
De Wolpher(en)se dijk bij Gorinchem breekt door; opperwater 19 maart 1593.
28 maart 1595: veel opperwater; breuk in schaardijk bij Den Bout in Hardinxveld).
In mei 1595 ontstaat er een idee voor meer landinwaarts gelegen nieuwe dijk van de kerk in Papendrecht tot aan Gorinchem. Een tweede plan voor inlaagdijk tussen Giessendam en Gorinchem haalt het ook niet. Een maand later besluit men een inlaagdijk tussen Boven-Hardinxveld (Den Bout) en Gorinchem aan te leggen. De Avelingen ontstaan.
Stormvloed in november 1598 of 1599.
17e eeuw
Paasvloed in 1606, belastingvermindering ingezetenen van Hardinxveld.
Nieuwjaarsdag 1624 ijsdam en overstroming in Vijfheerenlanden.
Wateroverlast in de Alblasserwaard bij Wijngaarden en Ruijbroek in 1625.
December 1655 Merwede veel drijfijs; 22 december ijsdam tussen Werkendam en Giessendam. Kerstdag in Gorinchem water door de straten.
Eind 1658 kruiend ijs en ijsdammen in de Merwede voor veel doorbraken.
Door aanhoudende stevige wind kan het water niet weg en blijft het de gehele winter van 1658/59 op het land staan. In Hardinxveld ontstaat het ‘Kromme Gat’, nadat een buitendijkse nieuwe aanleg meermalen mislukt.
Nieuwjaarsdag 1663 meer sneeuw dan sinds mensenheugenis. Tijdens dooi-inval bezwijkt op 20 januari de Wolferensedijk.
In februari 1663 derde koudegolf. Op 11 maart breekt op dezelfde plaats de dijk door. Overlast duurt het hele voorjaar.
1664: veel regen: ‘de beesten’ kunnen niet geweid en geen hooiopbrengst.
Jaarwisseling 1693-94 gevaarlijk dreigende ijsdammen in de Merwede. Op 3 januari 1694 wordt een dankdag gehouden, nadat de dooi is ingezet.
18e eeuw
Winter 1708/09 ijsdam in de Merwede bij Boven-Hardinxveld. Vijf dagen staat het water gelijk met de dijk en brengt men vee en goederen in veiligheid. Na een spannende tijd van enkele maanden breekt op 18 maart 1709 te Hardinxveld alsnog de dijk door.
In 1726 breekt bij een opperwatervloed de Lingedijk bij Kedichem door.
In 1736 besluit tot een inlaagdijk of slaperdijk: de Groenendijk tussen Den Bout en Neder-Hardinxveld, de huidige Kanaaldijk Zuid. Om de Alblasserwaard te sparen wordt Boven-Hardinxveld als waterbuffer opgeofferd.
Op 24 december 1740 en op 3 januari 1741 ontstaat door een opperwatervloed één van de hoogste overstromingen ooit.
Door een opperwatervloed breekt op 12 maart 1744 de dijk door.
1793 militairen steken op diverse plaatsen de zuidelijke Giessendijk door. Giessen-Nieuwkerk en de Hardinxveldse Benedenpolder overstromen.
Dijkbreuk door ijsgang bij Vuren op 22 februari 1799.
19e eeuw
Dijkdoorbraak 30 januari 1809. Bezoek Franse koning Lodewijk Napoleon.
In 1820 (in de nacht van 25 op 26 januari) dijkdoorbraak.
Achter het centrum van Neder-Hardinxveld en Giessendam komt in 1852 nieuw dijkstuk met keersluis, waardoor noodzakelijke verhoging van de bestaande dijken achterwege kan blijven. Grootste deel van de nieuwe dijk wordt in 1953 gebruikt voor het dichten van de Merwededijk bij Sliedrecht.
20e eeuw
Zware noordwester storm 31 januari 1953. 1 februari 1953 brokkelt de dijk bij Sliedrecht af en breekt door. Ook een overstroming in Papendrecht.
1995: Overvloedig dooiwater uit de Alpen dreigt de dijken te breken. Grote aantallen bewoners van het rivierengebied worden geëvacueerd.